Έρχεται ο Χειμώνας … Έρχεται και ο Βήχας

Με το που μπαίνει ο χειμώνας (ίσως μάλιστα ακόμα και από τις αρχές του φθινοπώρου) … ο βήχας κάνει την εμφάνισή του !

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό ;;; Φταίει το κρύο ;

Είναι γεγονός πως ο χειμώνας είναι σαν “εποχή ιώσεων” !

Η μία ίωση διαδέχεται την επόμενη … και μετά την επόμενη … κ.ό.κ.

Στην εποχή αυτή των ιώσεων … ο βήχας έχει “πρωταγωνιστικό ρόλο” ! Αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα … και σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να σε στείλει και “εσπευσμένα” στον γιατρό !

Αποφασίσαμε, λοιπόν, να δώσουμε λίγη παραπάνω προσοχή σε αυτό το ύπουλο χειμωνιάτικο σύμπτωμα … και να συγκεντρώσουμε τρόπους/tips για ταχύτερη & πιο δραστική αντιμετώπισή του.

Ας ξεκινήσουμε όμως από την αρχή …

Τι είναι ο Βήχας ;

Ένα πολύ συχνό λάθος που κάνουμε είναι ότι θεωρούμε τον βήχα αρρώστια ! Στην πραγματικότητα ο βήχας δεν αποτελεί νόσο … αλλά το σύμπτωμα κάποιας νόσου !

Ο βήχας είναι ένα προστατευτικό αντανακλαστικό που χρησιμοποιεί ο οργανισμός με σκοπό να καθαρίσει τους αεραγωγούς από ξένα σώματα (όπως αλλεργιογόνα στοιχεία) ή ακόμα από βλέννα, μικρόβια ή άλλους εξωγενείς παράγοντες που ενοχλούν την αναπνευστική λειτουργία. 

Αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα των ιώσεων του χειμώνα και είναι πολύ “ενοχλητικός” !

Πώς λειτουργεί ο “Μηχανισμός του Βήχα” ;

Η διαδικασία του βήχα θα λέγαμε ότι εντοπίζεται/πραγματοποιείται σε 3 βασικές φάσεις …

1η Φάση : Η Εισπνοή

Η αναπνοή είναι μια βασική λειτουργία ζωτικής σημασίας για τον οργανισμό. Με την αναπνοή (εισπνοή & εκπνοή) παίρνουμε το οξυγόνο που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να συνεχίζει να ζει …

Η εισπνοή είναι η πρώτη φάση της λειτουργίας της αναπνοής και αποτελεί και την πρώτη φάση του βήχα.

2η Φάση : Η Αύξηση της Πίεσης

Μετά την εισπνοή – όταν υπάρχει λόγος (όπως αλλεργιογόνα στοιχεία ή μικρόβια) – οι αεραγωγοί ερεθίζονται με αποτέλεσμα οι φωνητικές χορδές στον λάρυγγα να κλείνουν προσωρινά και οι μυς του θώρακα να συσπώνται με μεγάλη ένταση, αυξάνοντας με αυτό τον τρόπο την πίεση του εγκλωβισμένου αέρα (ο οποίος αναζητά “βίαια” διέξοδο). Αυτό είναι ο βήχας !

3η Φάση : Η “Εκρηκτική” Εκπνοή

Η εκπνοή είναι η 2η φάση της λειτουργίας της αναπνοής. Όπως είπαμε και προηγουμένως στην περίπτωση του βήχα ο αέρας αναζητά βίαια δρόμο να απελευθερωθεί. Οι φωνητικές χορδές ανοίγουν απότομα και ο αέρας τελικά απεγκλωβίζεται με τεράστια ταχύτητα. Μαζί με τον αέρα συμπαρασύρεται έξω και ό,τι εμποδίζει την αναπνευστική οδό. Αυτός είναι άλλωστε και ο σκοπός του βήχα ως “προστασία” του οργανισμού από ξένα & ενοχλητικά στοιχεία.

Κατηγορίες του Βήχα (ανάλογα με τη διάρκειά του)

Οξύς Βήχας

Ως “οξύς βήχας” ορίζεται ο βήχας εκείνος που διαρκεί λιγότερο από 3 εβδομάδες για τους ενήλικες και λιγότερο από 2 εβδομάδες για τα παιδιά. 

Σε γενικές γραμμές, ο βήχας, αποτελεί έναν απολύτως φυσιολογικό, αμυντικό μηχανισμό του οργανισμού. 

Στόχος του δεν είναι άλλος από τον καθαρισμό των αεραγωγών από διάφορους παράγοντες [όπως οι βλέννες, η σκόνη ή άλλα ξένα σωματίδια], ή ακόμα και η απαλλαγή από ερεθιστικούς παράγοντες.

Κάτι που αξίζει να γνωρίζουμε είναι πως σε ένα συντριπτικό ποσοστό (σχεδόν 90%), ο οξύς βήχας, οφείλεται σε ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού (όπως το κοινό κρυολόγημα, ο COVID-19, η γρίπη, η οξεία βρογχίτιδα και η λαρυγγίτιδα) και πολύ σπανιότερα σε βακτηριακές λοιμώξεις (όπως η πνευμονία, ο κοκκύτης και η οξεία ιγμορίτιδα) !!!

Για το λόγο αυτό τα αντιβιοτικά δεν είναι πάντα αποτελεσματικά ούτε απαραίτητα !

Ο οξύς βήχας συχνά οφείλεται σε κοινό κρυολόγημα, σε γρίπη ή ακόμα σε οξεία βρογχίτιδα.

Υποξύς Βήχας

Ως “υποξύς βήχας” χαρακτηρίζεται ο βήχας που “προηγείται” του οξέος βήχα !

Δηλαδή ; Είναι το ενδιάμεσο στάδιο μεταξύ του οξέος και του χρόνιου βήχα.

Διαρκεί με άλλα λόγια μεταξύ 3 και 8 εβδομάδων !

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο υποξύς βήχας, είναι το συνεπακόλουθο μιας πρόσφατης λοίμωξης του αναπνευστικού. Ακόμη και μετά την αντιμετώπιση του ιού, οι αεραγωγοί παραμένουν ερεθισμένοι με αποτέλεσμα ο βήχας να επιμένει !

Χρόνιος Βήχας

“Χρόνιος” ονομάζεται ο βήχας που διαρκεί περισσότερο από 8 εβδομάδες (για τους ενήλικες ή περισσότερο από 4 εβδομάδες για τα παιδιά). 

Δεν αποτελεί ασθένεια από μόνος του, αλλά ένα σύμπτωμα κάποιας υποκείμενης πάθησης που επιμένει για καιρό !

Ο χρόνιος βήχας είναι πολύ ενοχλητικός (αφού επιδρά αρνητικά για μεγάλο χρονικό διάστημα στην καθημερινότητα του ατόμου & στην ποιότητα της ζωής του) αλλά μπορεί επίσης να είναι και πολύ επικίνδυνος !

Για τους καπνιστές είναι κάτι σύνηθες, αλλά για τους μη καπνιστές (για πάνω από το 90% των περιπτώσεων) έχει να κάνει είτε με άσθμα, είτε με ΓΟΠ (γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση), είτε  με κάποια χρόνια ρινίτιδα ή ιγμορίτιδα.

Βασικοί Τύποι του Βήχα (ανάλογα με την ποιότητά του)

Ξηρός (μη παραγωγικός)

Ξηρός (μη παραγωγικός) είναι ο βήχας εκείνος που ΔΕΝ παράγει φλέγματα ή βλέννες ! 

Αυτό που τον χαρακτηρίζει είναι κυρίως μια αίσθηση επίμονου γαργαλητού, ενόχλησης, φαγούρας ή ξηρότητας στον λαιμό.

Ο ξηρός βήχας προκαλείται από ερεθισμό ή από κάποια φλεγμονή στους αεραγωγούς.

Το κακό με τον ξηρό βήχα είναι ότι καταλήγει σε έναν “φαύλο κύκλο”.

Ξεκινάει από έναν ερεθισμό του λαιμού και ο επίμονος βήχας οδηγεί συνεχώς σε νέο ερεθισμό (μη επιτρέποντας έτσι στον βήχα να καταλαγιάσει).

Κύριες αιτίες του ξηρού βήχα είναι μεταξύ άλλων οι ιογενείς λοιμώξεις, οι αλλεργίες και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Παραγωγικός (υγρός)

Ο παραγωγικός βήχας (όπως δηλώνει και το όνομά του) είναι αυτός που “παράγει” βλέννα (φλέγματα). 

Συνήθως προέρχεται από ιογενείς λοιμώξεις, από συγκεκριμένες ιατρικές παθήσεις (όπως το άσθμα, η αλλεργική ρινίτιδα και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση) και από περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Αν και επικίνδυνος, ο παραγωγικός βήχας είναι ωστόσο και “χρήσιμος βήχας” καθώς προωθεί την απομάκρυνση των εκκρίσεων από τους πνεύμονες.

Είναι πιο επικίνδυνος ο Ξηρος ή ο Παραγωγικός Βήχας ;

Ένας βήχας δεν είναι επικίνδυνος ποτέ από μόνος του !

Ούτε ο ξηρός αλλά ούτε και ο παραγωγικός τύπος βήχα αποτελούν από μόνοι τους απειλή για την υγεία !

Ο κίνδυνος δεν εξαρτάται από το αν ο βήχας παράγει ή όχι  φλέγματα, αλλά από την υπόκεινια αιτία που τον προκαλεί !

Επίσης σημαντικά δεδομένα για το αν ένας βήχας είναι απειλητικός ή όχι για την γενική υγεία του ατόμου είναι και η διάρκειά του, καθώς και τα υπόλοιπα συμπτώματα που τον συνοδεύουν.

Πότε θα πρέπει να απευθυνθώ σε Γιατρό ;

Γενικά αν νιώθεις τον οργανισμό σου πολύ καταβεβλημένο, αν εντοπίζεις περίεργα συμπτώματα ή αν πάσχεις και από άλλες παθήσεις … καλό είναι να μην περιμένεις και να λαμβάνεις άμεσα μια ιατρική γνωμάτευση !

Ωστόσο εάν δεν είσαι από αυτούς που πάνε κατευθείαν στο γιατρό … ας δούμε μερικά σημάδια που ΔΕ θα πρέπει να αγνοήσεις …

  • Κάνεις επίμονο ή πολύ υψηλό πυρετό.
  • Ο βήχας είναι πολύ επίμονος (για διάστημα μεγαλύτερο των 3 εβδομάδων).
  • Ο βήχας σου δεν παρουσιάζει σαφή σημάδια βελτίωσης.
  • Επιδεινώνεται η κατάστασή σου όλο και πιο πολύ.
  • Ο βήχας επηρεάζει τον ύπνο σου.
  • Εμφανίστηκε ανεξήγητη απώλεια βάρους.
  • Έχεις έντονες νυχτερινές εφιδρώσεις.
  • Έχεις συριγμό ή δυσκολία στην αναπνοή.
  • Έχεις πόνο στο στήθος.
  • Έχεις καούρες.

Διάγνωση του Βήχα & της Επικινδυνότητάς του

Η διάγνωση του βήχα γίνεται από έναν γιατρό και βασίζεται στα βασικά χαρακτηριστικά του βήχα (στη φύση του, στη διάρκειά του, στον χαρακτήρα του [αν είναι ξηρός ή παραγωγικός], καθώς και στο ιατρικό ιστορικό του ασθενούς !

Σκοπός του γιατρού είναι να εντοπίσει τα αίτια του βήχα ώστε να εξασφαλίσει στον ασθενή την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή.

Ο γιατρός – σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ELF) – προχωρά τόσο σε κλινική αξιολόγηση όσο και σε στοχευμένες εξετάσεις (ανάλογα με την κατάσταση του εκάστοτε ασθενούς).

Ο γιατρός (παθολόγος, πνευμονολόγος ή ΩΡΛ) εξετάζει τον ασθενή, λαμβάνει το ιατρικό ιστορικό του και στην πορεία αξιολογεί βασικά στοιχεία που λαμβάνει κατά την εξέταση.

Βασικές διαγνωστικές εξετάσεις που μπορεί να ζητηθούν είναι η ακτινογραφία θώρακος, τα αλλεργικά τεστ, η σπιρομέτρηση, η ενδοσκόπηση του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, η γαστροσκόπηση, η βρογχοσκόπηση και η αξονική τομογραφία (CT) θώρακος.

Φάρμακα για την αντιμετώπιση του Βήχα

Η φαρμακευτική αντιμετώπιση του βήχα εξαρτάται από τον ίδιο το βήχα !

Στην περίπτωση που ο βήχας είναι ξηρός (μη παραγωγικός) είναι εντελώς διαφορετική η αντιμετώπιση που απαιτεί από το αν είναι παραγωγικός (δηλαδή με βλέννα και με φλέγματα).

Επίσης σημαντικό για να καθοριστεί η φαρμακευτική αγωγή για έναν βήχα είναι να καθοριστούν τα αίτια που τον προκαλούν !

Η επιλογή λάθος κατηγορίας φαρμάκου μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα στον οργανισμό (όπως περεταίρω επιβάρυνσή του) ή ακόμα και να εμποδίσει την αποβολή των εκκρίσεων.

Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό η διάγνωση να γίνεται από έναν ειδικό γιατρό !!!

Ας δούμε όμως λίγο αναλυτικά τη συνήθη φαρμακευτική οδό που ακολουθείται ανάλογα με την ποιότητα του βήχα …

Για τον Ξηρό (Ερεθιστικό & μη Παραγωγικό) Βήχα

  • Κεντρικώς Δρώντα ΜΗ Οπιοειδή (όπως τα εξής : Δεξτρομεθορφάνη, Μπουταμιράτη). 
  • Κεντρικώς δρώντα οπιοειδή (όπως η Κωδεΐνη).
  • Περιφερικώς δρώντα (όπως η Λεβοντροπροπιζίνη).
  • Μαλακτικά σκευάσματα (όπως οι παστίλιες, τα διάφορα σιρόπια με μέλι, αλθαία ή γλυκερόλη).

Για τον Παραγωγικό (με Φλέγματα) Βήχα 

Στόχος εδώ δεν είναι η διακοπή του βήχα, αλλά η διευκόλυνση της αποβολής της βλέννας από τους πνεύμονες.

  • Βλεννολυτικά (όπως τα εξής : Ακετυλοκυστεΐνη, Καρβοκυστεΐνη, Βρωμεξίνη, Αμβροξόλη).
  • Αποχρεμπτικά (όπως η Γουαϊφενεσίνη).

Φάρμακα συνδυαστικά με τα Αντιβηχικά

  • Αντιισταμινικά και ρινικά κορτικοστεροειδή.
  • Εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά και κορτικοστεροειδή.
    • Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (όπως η ομεπραζόλη και η παντοπραζόλη).
  • Αντιβιοτικά.

Νυχτερινός Βήχας : Τι να κάνω για να τον αντιμετωπίσω ;

Ο νυχτερινός βήχας είναι σκέτος … εφιάλτης !

Δε σε αφήνει να χαλαρώσεις και να ξεκουραστείς … με αποτέλεσμα την επόμενη ημέρα να είσαι σωματικά, πνευματικά & ψυχικά ράκος !

Γιατί όμως ο βήχας φαίνεται να επιμένει … ειδικά τις νυχτερινές ώρες ;;;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο βήχας, επιμένει ειδικά όταν πας να κοιμηθείς εξαιτίας της οριζόντιας στάσης του σώματος.

Κατά τη στάση αυτή διευκολύνεται η έκκριση βλέννας και γαστρικών υγρών στην περιοχή του λαιμού, δημιουργώντας έτσι στο τομο μια αίσθηση πνιγμού.

Επιπλέον οι αεραγωγοί γίνονται περισσότερο “ευαίσθητοι” με αυτές τις εκκρίσεις και προσπαθούν να τις απομακρύνουν με τον βήχα.

Πώς όμως μπορώ να αντιμετωπίσω αυτόν τον ενοχλητικό βήχα … που μου χαλάει τον ύπνο ;

Για να αντιμετωπιστεί ο νυχτερινός βήχας υπάρχουν μια σειρά από συμβουλές & tips …

Αν και ο βήχας δε θα “κοπεί μαχαίρι” … αυτές οι έξυπνες πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν να ελαττωθεί σημαντικά ώστε να μη χάσεις το ύπνο σου !

Tips για “ήρεμο ύπνο”

  • Ψηλά το κεφάλι

Το πιο αποτελεσματικό μέτρο (με άμεσα αποτελέσματα) είναι η ανύψωση του κορμού (με μερικά μαξιλάρια) ώστε το σώμα να μη βρίσκεται σε εντελώς οριζόντια στάση.

Με αυτό τον τρόπο αποτρέπεις την οπισθορρινική καταρροή που κατεβαίνει στο λαιμό και σε πνίγει, με αποτέλεσμα να σου πυροδοτεί έντονο νυχτερινό βήχα.

  • Ζεστά αφεψήματα

Ένα ζεστό αφέψημα είναι μαλακτικό και βοηθά στην απόχρεμψη των βλεννών. Ένα ζεστό τσάι βοτάνων θα σου εξασφαλίσει ανακούφιση αλλά και ενυδάτωση.

Επίσης αν επιλέξεις ένα αφέψημα χαμομηλιού ή βαλεριάνας μπορείς να επωφεληθείς ακόμα περισσότερο και να βοηθήσεις τον οργανισμό σου να χαλαρώσει για να κοιμηθεί πιο ήρεμα.

(bonus οφέλη αν προσθέσεις και λίγο μέλι μέσα στο αφέψημα).

  • Μέλι

Το μέλι είναι σαν “μαγικό σιρόπι” για το βήχα. Ένα κουταλάκι του γλυκού μέλι λίγο πριν από τον ύπνο (περίπου 15 λεπτά) – χωρίς κατανάλωση νερού μαζί ώστε να του επιτρέψει να προσφέρει τις μαλακτικές του ιδιότητες – μαλακώνει το λαιμό και “ημερεύει” τον άγριο βήχα. Το μέλι έχει την ιδιότητα να επικαλύπτει τον βλεννογόνο του λαιμού εξασφαλίζοντάς του ένα φυσικό φιλμ προστασίας αλλά και φυσική λίπανση.

Διαθέτει ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αντιβακτηριακή δράση και βοηθά στη μείωση του οιδήματος.

  • Εισπνοές με ατμό

Οι εισπνοές με ατμό είναι επίσης ένα πολύ χρήσιμο tip για την καταπολέμηση του βήχα αλλά και γενικά για την ανακούφιση του ερεθισμένου λαιμού.

Αν και προσφέρουν μόνο προσωρινή ανακούφιση, οι εισπνοές με ατμό, σου δίνουν τη δυνατότητα να “ανασάνεις” ξανά ελέυθερα για λίγο (αφού ενυδατώνουν τους βλεννογόνους και ρευστοποιούν τις εκκρίσεις). 

Για όσους δε μπορούν να κάνουν εισπνοές με μια κατσαρόλα βραστού νερού και μια πετσέτα (αν έχει και ευκάλυπτο μέσα βοηθά ακόμα πιο πολύ) … η λύση δίνεται και με ένα ζεστό ντους πριν τον ύπνο (με άφθονους υδρατμούς).

Ο ζεστός ατμός ξεμπλοκάρει τις αναπνευστικές οδούς και  προωθεί την αποβολή της “ενοχλητικής” βλέννας.

  • Γαργάρες με αλατόνερο

Οι γαργάρες με αλατόνερο (σε χλιαρή θερμοκρασία) είναι ένα ακόμα μέτρο ανακούφισης για τον έντονο βήχα … με προσωρινή όμως και αυτό δράση.

Μειώνουν τον ερεθισμό του λαιμού που πυροδοτεί τον έντονο βήχα.

Μισό κουταλάκι του γλυκού αλάτι σε ένα ποτήρι με χλιαρό νερό βοηθά στο να μειωθεί η φλεγμονή και καθαρίζει τον λαιμό από τυχόν ερεθιστικούς παράγοντες.

  • Ρύθμιση της υγρασίας του χώρου

Η υγρασία του χώρου επηρεάζει άμεσα τον βήχα ! Ποια είναι όμως η “ιδανική υγρασία χώρου” για να κοιμηθείς (ειδικά αν σε βασανίζει ένας επίμονος βήχας) ;

Οι ειδικοί μας εξηγούν πως η υγρασία του υπνοδωματίου θα πρέπει να βρίσκεται μεταξύ 40% και 50% (έως 55% ανώτατο όριο). 

Ούτε η υπερβολικά ξηρή αλλά ούτε και η υπερβολικά υγρή ατμόσφαιρα βοηθούν το αναπνευστικό σύστημα !

Ο πολύ ξηρός αέρας, μάλιστα, ερεθίζει τον λαιμό και επιδεινώνει τον βήχα.

  • Ρινικές πλύσεις

Οι ρινικές πλύσεις – αν και αφορούν στη μύτη – ανακουφίζουν αποτελεσματικά τον βήχα !

Όχι όμως σε όλες τις περιπτώσεις ! Οι ρινικές πλύσεις είναι πολύ αποτελεσματικές όταν ο επίμονος βήχας είναι αποτέλεσμα οπισθορινικής καταρροής (δηλαδή εκκρίσεων βλέννας που κυλούν από το πίσω μέρος της μύτης προς τον λαιμό). 

Καθαρίζοντας τη ρινική κοιλότητα, ο βήχας υποχωρεί και το άτομο νιώθει άμεση ανακούφιση.

  • Αποφυγή αλλεργιογόνων & άλλων ερεθιστικών παραγόντων

Η απομάκρυνση αλλεργιογόνων στοιχείων και ερεθιστικών ουσιών – ειδικά όταν ένας επίμονος βήχας σε ταλαιπωρεί – είναι το Α και το Ω για άμεση & αποτελεσματική ανακούφιση.

Μειώνει δραστικά τη φλεγμονή στους αεραγωγούς που πυροδοτεί έντονες κρίσεις βήχα.

Η σκόνη, ο καπνός, η μούχλα, η υγρασία, οι τρίχες από τα κατοικίδια, τα έντονα χημικά & αρώματα χώρου … μπορούν να επιδεινώσουν τραγικά τον βήχα σου και να σου προκαλέσουν δυσφορία.

  • Συνεπής καθαρισμός του χώρου

Όπως είπαμε και προηγουμένως, υπάρχουν πολλά στοιχεία στην ατμόσφαιρα που μπορούν να επιδεινώσουν το βήχα. για το λόγο αυτό απαιτείται συνεπής & τακτικός καθαρισμός του χώρου από τη σκόνη ή τα αλλεργιογόνα στοιχεία. Τα ακάρεα και οι τρίχες κατοικιδίων αποτελούν συχνές αιτίες νυχτερινού αλλεργικού βήχα.

  • Αποφυγή πικάντικων τροφίμων

Και όμως !!! Η αποφυγή πικάντικων τροφίμων μπορεί να σε βοηθήσει να ανακουφιστείς από τον έντονο σπαστικό βήχα που σε ταλαιπωρεί.

Γιατί ;;;

βοηθά σημαντικά στον περιορισμό … τόσο του βήχα όσο και του πονόλαιμου … και αυτό επειδή (αποδεδειγμένα) οι καυτερές ουσίες ερεθίζουν τον βλεννογόνο και προκαλούν/επιδεινώνουν τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. 

Όταν ο λαιμός πάσχει ήδη από κάποια φλεγμονή, οι καυτερές τροφές, κάνουν τον πόνο ακόμα πιο δυσβασταχτο και πυροδοτούν έντονες κρίσεις βήχα.

Φαρμακευτικές επιλογές (με συμβουλή γιατρού ανάλογα τα αίτια του βήχα)

  • Αντιβηχικά ή αποχρεμπτικά σιρόπια.
  • Βλεννολυτικά σιρόπια.
  • Μαλακτικά σιρόπια.
  • Καραμέλες & παστίλιες.
  • Σπρέι λαιμού.
  • Παυσίπονα & αντιπυρετικά.
  • Ρινικά & αποσυμφορητικά σπρέι.
  • Αντιισταμινικά.
  • Αντιόξινα.