Με ποιον τρόπο επιδρούν οι Στατίνες στον Οργανισμό ; Τι είναι το Pravastatin ; Τι θα πρέπει να γνωρίζω ;
Εισαγωγή
Επισκόπηση
Οι διαταραχές των λιπιδίων του αίματος (γνωστές και ως “δυσλιπιδαιμίες”) είναι – ειδικά στην εποχή μας – ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για καρδιαγγειακά νοσήματα, εγκεφαλικά επεισόδια, … ακόμα και πρόωρο θάνατο !
Αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω του κακού τρόπου ζωής του σύγχρονου ανθρώπου : Ένας συνδυασμός από κακή διατροφή, έλλειψη επαρκούς σωματικής άσκησης και καθημερινό στρες.
Αν και τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια συντονισμένη προσπάθεια – τόσο από τα μέσα δικτύωσης & ενημέρωσης, όσο και από τους ειδικούς του χώρου – ενημέρωσης του κοινού για τη σημασία μιας “υγιεινής” ζωής με “καλές συνήθειες” … εντούτοις το άγχος της καθημερινότητας πολλές φορές δεν επιτρέπει την τήρηση ενός σωστού προγράμματος διατροφής & άσκησης !
Το πρόβλημα παραμένει σοβαρό, αυξάνοντας συνεχώς τον αριθμό των ατόμων με δυσλιπιδαιμία και σοβαρά προβλήματα υγείας.
Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε λεπτομερώς τι είναι η δυσλιπιδαιμία, τι είναι οι στατίνες και τι είναι συγκεκριμένα το Pravastatin.
Θα ορίσουμε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο η χρήση των στατινών παραμένει ωφέλιμη και δεν προκαλεί παρενέργειες (όπως η αύξηση του σωματικού βάρους ή άλλες δυσλειτουργίες του οργανισμού).
Τέλος, θα προτείνουμε λύσεις που θα σου εξασφαλίσουν μια πιο ρεαλιστική αίσθηση ασφάλειας & ευεξίας.
Τι είναι οι Στατίνες & Τι είναι το Pravastatin ;
Ας ξεκινήσουμε αρχικά με το τι είναι οι στατίνες …
Οι στατίνες αποτελούν αναμφίβολα την πιο διαδεδομένη και σημαντική κατηγορία υπολιπιδαιμικών φαρμάκων σήμερα.
Το Pravastatin είναι παράδειγμα ενός τέτοιου φαρμάκου που λειτουργεί μειώνοντας την ενδοκυττάρια συγκέντρωση της χοληστερόλης στο ήπαρ.
Αυτό το επιτυγχάνει μέσω της αναστολής του ενζύμου HMG-CoA αναγωγάση.
Οι στατίνες είναι ένα φάρμακο που έκανε τ διαφορά στον τομέα των δυσλιπιδαιμικών φαρμάκων.
Ο λόγος ;
Η υψηλή αποτελεσματικότητά τους και η “συμβατότητά” τους με τους περισσότερους ασθενείς.
Αυτό επιβεβαιώνεται και από σχετικές έρευνες.
Οι στατίνες συμβάλλουν στην πρόληψη (και σημαντική μείωση) των καρδιαγγειακών επεισοδίων, ευνοώντας μια καλή & πιο υγιή ζωή για τον χρήστη.
Ας γίνουμε όμως λίγο πιο “αναλυτικοί” …
Οι στατίνες είναι μια κατηγορία υπολιπιδαιμικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σήμερα ευρέως για τη διαχείριση της «κακής» χοληστερόλης (LDL) η οποία συνδέεται (επιβεβαιωμένα επιστημονικά) με καρδιαγγειακά νοσήματα & εγκεφαλικά επεισόδια.
Η λειτουργία τους ως φαρμάκου εντοπίζεται στην αναστολή του ενζύμου HMG-CoA αναγωγάση στο ήπαρ.
Με αυτό τον τρόπο, οι στατίνες, καταφέρνουν να μειώνουν αποτελεσματικά την παραγωγή χοληστερόλης (LDL) και παράλληλα μειώνουν σημαντικά τη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά & εγκεφαλικά επεισόδια σε άτομα με δυσλιπιδαιμίες.
Αν και θεωρούνται απόλυτα ασφαλή φάρμακα, εντούτοις έχουν αναφερθεί κάποιες παρενέργειες.
Μεταξύ αυτών και η εκδήλωση μυϊκών πόνων ή κόπωση.
Η πραβαστατίνη (Pravastatin) είναι μια φαρμακευτική ουσία η οποία ανήκει στην κατηγορία των στατινών και χρησιμοποιείται για την επιτυχή μείωση της “κακής” χοληστερόλης (LDL) και των τριγλυκεριδίων στο αίμα.
Είναι ένα φάρμακο πολύ δημοφιλές σήμερα που διατίθεται με ιατρική συνταγή.
Συνταγογραφείται για τη θεραπεία της υπερχοληστερολαιμίας και την πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων (όπως για παράδειγμα το έμφραγμα και το εγκεφαλικό).
Πολλοί ασθενείς με δυσλιπιδαιμίες λαμβάνουν το φάρμακο αυτό για να μειώσουν την παραγωγή χοληστερόλης στο ήπαρ αναστέλλοντας το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση.
Ένας ιδανικός τρόπος λήψης του φαρμάκου είναι μία φορά την ημέρα, με ή χωρίς φαγητό, κατά προτίμηση το βράδυ πριν από τον ύπνο.
Όπως συμβαίνει με κάθε φάρμακο (όσο ωφέλιμο και αν είναι), έτσι ισχύει και για την στατίνη Pravastatin, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη χρήση του ώστε να αποφευχθούν παρενέργειες & αντενδείξεις, δυσλειτουργίες & “εμπλοκές” του οργανισμού.
Τι πρέπει να προσέξει λοιπόν κάποιος που λαμβάνει κάποια στατίνη όπως είναι το Pravastatin ;
Πρώτον : τις πιθανές παρενέργειες !
Οι πιο συνηθισμένες παρενέργειες – σύμφωνα με αναφορές χρηστών – περιλαμβάνουν μυϊκούς πόνους, ναυτία και πονοκέφαλο.
Δεύτερον : τις αντενδείξεις !
Ένα φάρμακο σαν αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την εγκυμοσύνη !
Επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από άτομα που πάσχουν από ηπατική νόσο, καθώς οι παρενέργειες μπορεί να αποβούν αρκετά σοβαρές.
Η πραβαστατίνη είναι μια «υδρόφιλη» στατίνη, που σημαίνει ότι είναι καλύτερα ανεκτή από άτομα που εμφανίζουν μυϊκές ενοχλήσεις με άλλες στατίνες.
Στατίνες σε Άτομα με Χρόνια Ηπατική Νόσο | Τι πρέπει να γνωρίζω ;
Οι στατίνες είναι σε γενικές γραμμές ένα απόλυτα ασφαλές φάρμακο που συνταγογραφείται ευρέως σήμερα από τους ειδικούς γιατρούς σε άτομα με δυσλιπιδαιμίες.
Ωστόσο – αν και ασφαλείς – η χρήση τους σε άτομα με ηπατική νόσο μπορεί να επιφέρει σοβαρούς κινδύνους υγείας !
ΜΙα χρήση επομένως των στατινών, από άτομα με προβλήματα του ήπατος, απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση από έναν ειδικό που γνωρίζει το ιστορικό του εκάστοτε ασθενούς.
Η ενεργός ηπατική νόσος αποτελεί ισχυρότατη αντένδειξη για τη χορήγηση αυτών των φαρμάκων … και θα δούμε ευθύς αμέσως τους λόγους !
Πιθανές Παρενέργειες των Στατινών στο Ήπαρ
- Αύξηση των Ηπατικών Ενζύμων : Οι στατίνες μπορεί να προκαλέσουν παροδική αύξηση των τρανσαμινασών (ALT/AST). Εάν η αύξηση είναι πολύ μεγάλη (δηλαδή περισσότερο από 3 φορές το ανώτερο φυσιολογικό όριο), η θεραπεία διακόπτεται προς αποφυγή επιπλοκών.
- Ηπατική Βλάβη : Αν και δεν υπάρχει μεγάλη επικινδυνότητα για πρόκληση ηπατικής βλάβης, εντούτοις είναι μια σοβαρή πιθανότητα που απαιτεί προσοχή.
- Άλλα προβλήματα : Σε ασθενείς που πάσχουν από κάποια ηπατική δυσλειτουργία, η λήψη αυτού του φαρμάκου, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για μυοπάθεια ή ραβδομυόλυση.
Χρήση των Στατινών συγκεκριμένα σε Ασθενείς με Χρόνια Ηπατική Νόσο
Πρόσφατες μελέτες που έχουν γίνει επάνω στη χρήση των στατινών δείχνουν ότι σε ασθενείς με χρόνια ηπατική νόσο, οι στατίνες όπως για παράδειγμα το Pravastatin, μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη … ίσως ακόμα και να μειώσουν τον κίνδυνο ηπατοκυτταρικού καρκίνου.
Ωστόσο, αυτό πρέπει να γίνεται πάντα με ιατρική συγκατάθεση και υπό ιατρική παρακολούθηση (καθ’όλη τη διάρκεια της θεραπείας & της χορήγησης του φαρμάκου στον ασθενή).
Επιβάλλονται τακτικές εξετάσεις αίματος και έλεγχος της ηπατικής λειτουργίας πριν την έναρξη αλλά και περιοδικά καθ’όλη τη διάρκεια της θεραπείας με τις στατίνες.
Επιλογή της κατάλληλης Στατίνης
Η πραβαστατίνη και η πιταβαστατίνη θεωρούνται ως οι πιο δημοφιλεις και ασφαλείς επιλογές στατίνης για το ήπαρ.
Αυτό συμβαίνει επειδή έχουν μικρότερο μεταβολισμό μέσω του συστήματος CYP3A4.
Η επιλογή της κατάλληλης στατίνης – κυρίως για άτομα με ηπατικά προβλήματα & χρόνιες ηπατικές νόσους – είναι εξαιρετικής σημασίας.
Η κατάλληλη στατίνη επιλέγεται από τον θεράποντα ιατρό και η επιλογή της εξαρτάται κατά βάση από τη φύση & από τη σοβαρότητα της ηπατικής νόσου του ασθενούς.
Ωστόσο δεν αντενδείκνυται πάντα η χρήση στατινών στα ηπατικά προβλήματα.
Έτσι, ενώ στην περίπτωση ενεργής ηπατικής νόσου η χρήση στατινών αντενδείκνυται αυστηρώς, στην περίπτωση χρόνιας ηπατικής νόσου η χρήση τους θεωρείται ασφαλής και ωφέλιμη.
Οι Καταλληλότερες Επιλογές Στατινών
- Πραβαστατίνη (Pravastatin) : Η πιο δημοφιλής εκδοχή στατίνης. Κορυφαία επιλογή για άτομα με ηπατική ανεπάρκεια, καθώς η υδρόφιλη φύση της δεν τη επιτρέπει να μεταβολίζεται έντονα από το ήπαρ.
- Ατορβαστατίνη (Atorvastatin) : Είναι ασφαλής επιλογή ειδικά για ασθενείς με λιπώδη διήθηση (NAFLD/NASH) και αυξημένα ηπατικά ένζυμα.
- Ροσουβαστατίνη (Rosuvastatin) : Ακόμα μια στατίνη με υδρόφιλη φύση. Μια επιλογή που θεωρείται ασφαλής και δεν αλληλεπιδρα έντονα με άλλα φάρμακα.
Βασικοί Κανόνες Ασφαλείας στη Χρήση των Στατινών
- Χαμηλή & Ελεγχόμενη από Γιατρό Δοσολογία
- Τακτική Παρακολούθηση των Ενζύμων πριν και καταθ’ολη της Διάρκεια της Θεραπείας
- Αποφυγή της Χρήσης τους σε Σοβαρές Καταστάσεις
- Η Επιλογή Θεραπείας γίνεται ΜΟΝΟ από τον θεράποντα ιατρό
Βασικές Πληροφορίες για τις Στατίνες | Δράση – Ιδανική χρήση – Παρενέργειες
Δράση
Οι στατίνες λειτουργούν μέσω ενός διπλού μηχανισμού.
Μειώνουν δραστικά τα επίπεδα της “κακής” χοληστερόλης (LDL) στο αίμα με τους εξής δύο τρόπους …
Από τη μία αναστέλλουν ανταγωνιστικά το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση στο ήπαρ, μπλοκάροντας έτσι την παραγωγή χοληστερόλης εσωτερικά.
Από την άλλη προωθούν την αύξηση της απορρόφησης της χοληστερόλης μέσα στα ηπατικά κύτταρα.
Εντοπίζουν και αυξάνουν την παραγωγή υποδοχέων LDL στην επιφάνειά τους, με αποτέλεσμα αυτοί να τραβούν την LDL χοληστερόλη από την κυκλοφορία του αίματος στο ήπαρ για να την αποδομήσουν.
Παράλληλα – και εκτός δηλαδή από τη μείωση των λιπιδίων – οι στατίνες προσφέρουν σταθεροποίηση της αθηρωματικής πλάκας, καθώς και αντιφλεγμονώδη & αντιθρομβωτικη δράση.
Ιδανική Χρήση
Οι στατίνες χορηγούνται ΜΟΝΟ από ειδικό γιατρό !
Συνταγογραφούνται για την αντιμετώπιση των υψηλών επιπέδων χοληστερίνης και την πρόληψη καρδιαγγειακών & εγκεφαλικών επεισοδίων.
Καθ’όλη τη διάρκεια της θεραπείας, ο ασθενής, θα πρέπει να ελέγχεται τακτικά από τον γιατρό του.
Παρενέργειες
Οι πιο συχνές από τις παρενέργειες που έχουν αναφερθεί από τη χρήση των στατινών περιλαμβάνουν μυϊκές κράμπες, κόπωση, και ενδεχόμενη μείωση του συνενζύμου Q10 στον οργανισμό.
Καμπανάκι Κινδύνου | Σημαντική Σημείωση για τις Στατίνες
Η διακοπή της θεραπείας χωρίς ιατρική συμβουλή – ειδικά αν αναφερόμαστε σε ασθενείς υψηλού κινδύνου – μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες υγείας.
Μπορεί, πιο συγκεκριμένα, να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Στατίνες & Αύξηση Σωματικού Βάρους | Υπάρχει σύνδεση ;
Η σχέση ανάμεσα στις στατίνες και την αύξηση του σωματικού βάρους είναι κάτι που ανησυχεί πολλούς ασθενείς/ χρήστες των στατινών.
Είναι όμως αλήθεια ή απλά ένας μύθος ;
Η αλήθεια είναι πως πρόκειται για ένα θέμα που έχει μελετηθεί εκτενώς από τους επιστήμονες και – δυστυχως – τα αποτελέσματα των ερευνών επιβεβαιώνουν μια μικρή αύξηση στο σωματικό βάρος που συνδέεται με τη χρήση τους.
Μελέτες αποδεικνύουν ότι οι χρήστες στατινών μπορεί να πάρουν κατά μέσο όρο 1 με 2 κιλά μόνο ! Και αυτό σε βάθος αρκετών ετών χρήσης του φαρμάκου. !
Άρα σίγουρα δε μιλάμε για τεράστια μεταβολή του σωματικού βάρους.
Μάλιστα θα λέγαμε ότι μερικές φορές δεν είναι καν “ευθύνη” του φαρμάκου η αύξηση του βάρους !
Δηλαδή ;
Πολλοί ασθενείς, γνωρίζοντας ότι το φάρμακο μειώνει τη χοληστερόλη, τείνουν να είναι πιο “χαλαροί” με τη διατροφή τους, επιτρέποντας έτσι κακές διατροφικές επιλογές.
Άρα αυτό μεταφράζεται σε περισσότερες θερμίδες & λίπη.
Επίσης έρευνες δείχνουν ότι οι στατίνες μπορεί να μειώσουν τα επίπεδα της λεπτίνης.
Η λεπτίνη είναι μια σημαντική ορμόνη του οργανισμού που ρυθμίζει το αίσθημα του κορεσμού.
Με άλλα λόγια καθορίζει το μέγεθος της πείνας & την κατανάλωση θερμίδων.
Υπάρχει όμως και άλλος παραγοντας που συνδέει τις στατίνες με την αύξηση σωματικού βάρους.
Ακόμα και αν αυτη τελικά είναι μικρή.
Έχει εντοπιστεί μια μικρή σύνδεση με την αύξηση του σακχάρου στο αίμα, η οποία ενδέχεται κάποιες φορές να μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό και το βάρος.
Τι Συνιστούμε για Πρόληψη & Βέλτιστη Διαχείριση του Προβλήματος
Προσεγμένη & Υγιεινή Δίαιτα : Η στατίνη δε μπορεί να αντικαταστήσει – σε καμία περίπτωση – μια υγιεινή διατροφή.
Τακτική Φυσική Δραστηριότητα : Η συστηματική σωματική άσκηση – ειδικά σε συνδυασμό με προσεγμένη διατροφή – είναι το Α και το Ω στον έλεγχο του βάρους και βελτιώνει τον μεταβολισμό της γλυκόζης.
Τακτικός Ιατρικός Έλεγχος : Προλαμβάνει προβλήματα & επιπλοκές υγείας.
