Μάθε τι είναι το καολαιρινό άγχος (Summer Anxiety) | Μάθε πώς να νικήσεις την Καλοκαιρινή Κατάθλιψη & να περάσεις το “Καλοκαίρι της Ζωής σου”

Εισαγωγικό Σημείωμα

Το καλοκαίρι είναι η πιο αγαπημένη εποχή του χρόνου … μικρών & μεγάλων !

Αυτό δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι ο καιρός είναι ζεστός και οι μέρες ηλιόλουστες & φωτεινές, αλλά και στο ότι τα σχολεία κλείνουν & οι περισσοτεροι παίρνουν την άδειά τους για να ξεκουραστούν.

Με άλλα λόγια, το καλοκαίρι, είναι συνώνυμο της ξεκούρασης, της ξεγνοιασιάς, του παιχνιδιού & της ψυχικής αποφόρτισης.

Όμως κρύβει και μια μεγάλη “παγίδα” !

Η προσμονή για αυτές τις λίγες ημέρες ξεγνοιασιάς έναν ολόκληρο χρόνο αυξάνει τις προσδοκίες … και μαζί με αυτές αυξάνει και το άγχος !

Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, δεν είναι καθόλου τυχαίο συμβάν το ότι τα κρούσματα κρίσεων πανικού είναι πολύ περισσότερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες !

Πολλά άτομα τείνουν να εμφανίζουν αυξημένο στρες το καλοκαίρι. Η μορφή αυτή άγχους ονομάστηκε από τους ειδικούς ως “καλοκαιρινό άγχος” (Summer Anxiety) και εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως ο πανικός δυσανεξίας των ανεβασμένων θερμοκρασιών, οι συναισθηματικές μεταπτώσεις/εναλλαγές, οι διαταραχές του ύπνου, οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις και πολλά ακόμα συμπτώματα που θα δούμε και στην πορεία αναλυτικότερα.

Ας ξεκινήσουμε όμως από την αρχή …

Τι είναι & Πώς προκύπτει το “Καλοκαιρινό Άγχος” (Summer Anxiety) ;

Το καλοκαιρινό άγχος είναι και αυτόμια μορφή στρες που – σύμφωνα με τους ειδικούς – συγκαταλέγεται στο λεγόμενο “εποχιακό άγχος”.

Τι θα πει όμως αυτό ;

Το εποχιακό άγχος ή αλλιώς γνωστό ως “Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή” (ΕΣΔ) | (SAD) είναι μια μορφή ψυχικής διαταραχής, ένας τύπος κατάθλιψης με επαναλαμβανόμενα μοτίβα.

Πρόκειται για μια διαταραχή που σχετίζεται με την εποχή (δηλαδή το φθινόπωρο-χειμώνα, ή την άνοιξη-καλοκαίρι).

Το εκδηλούμενο αυτό εποχιακό άγχος υποχωρεί συνήθως όταν αλλάζει η περίοδος.

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, πιο δημοφιλής εποχή εκδήλωσης εποχιακού στρες είναι το φθινόπωρο-χειμώνας … γεγονός που οι ειδικοί καταλογίζουν στο μειωμένο ηλιακό φως, το κρύο και το ότι είμαστε πιο πολύ κλεισμένοι μέσα στο σπίτι.

Η διαταραχή αυτή, με άλλα λόγια, φαίνεται να έχει άμεση σύνδεση με την αλλαγή στην ποσότητα του ηλιακού φωτός, καθώς αυτό επιδρά με καταλυτικό τρόπο στους βιορυθμούς, αλλά και στην παραγωγή της σεροτονίνης (ορμόνης της διάθεσης) και της μελατονίνης (ορμόνης του ύπνου) στον οργανισμό.

Και ενώ όμως περισσότερα κρούσματα εποχιακής ψυχικής διαταραχής άγχους εκδηλώνονται τους φθινοπωρινούς/χειμερινούς μήνες … αυτό δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν άτομα που εκδηλώνουν εποχιακό στρες την άνοιξη ή το καλοκαίρι !

Πώς εκδηλώνεται (Συμπτώματα) το Καλοκαιρινό Άγχος (Summer Anxiety) ; 

Όπως ήδη είπαμε, το καλοκαιρινό άγχος (Summer Anxiety), σχετίζεται με την αλλαγή της εποχής (και άρα με την αλλαγή της θερμοκρασίας / ηλιοφάνειας) και εκδηλώνεται με ποικίλα … τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά … συμπτώματα.

Μερικοί από τους λόγους που ευνοούν την ανάπτυξη αυτής της μορφής άγχους είναι οι υψηλές θερμοκρασίες και η αυξημένη υγρασία του περιβάλλοντος … αλλά και οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τις “τέλειες διακοπές”, η μεγάλη “έκθεση” στον κόσμο & το άγχος της “αψεγάδιαστης εξωτερικής εμφάνισης” για τις παραλίες. 

Τι είναι άρα τελικά αυτό το άγχος ; 

Έχει μόνο ψυχολογικό υπόβαθρο ;

Η απάντηση είναι “Όχι” !

Το άγχος του καλοκαιριού (Summer Anxiety) μπορεί να εκδηλωθεί με πάρα πολλούς τρόπους.

Κάποιοι τείνουν να εκδηλώνουν ψυχολογικά συμπτώματα … ενώ κάποιοι άλλοι εμφανίζουν περισσότερο συμπεριφορικά συμπτώματα.

Όπως όμως και να εκδηλωθεί, το καλοκαιρινό άγχος, αποτελεί μια μορφή εποχιακού στρες που έχει αρνητική χροιά στην καθημερινότητα του ατόμου και γενικά στη ζωή/ευημερία του.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η μορφή εποχιακού άγχους, συνδέεται ιατρικά και με μια κατάσταση γνωστή ως Αντίστροφη Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή (Reverse SAD).

Πρόκειται για μια κατάσταση όπου το άτομο φαίνεται να επηρεάζεται αρνητικά από τις κλιματικές και κοινωνικές αλλαγές που φέρνει το καλοκαίρι.

Το άτομο καταλαμβάνεται από έντονη νευρικότητα και ανησυχία, αντί για χαρά, ευθυμία, χαλάρωση & θετικά συναισθήματα.

Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα του φαινομένου αυτού (Αντίστροφη Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή / Reverse SAD) περιλαμβάνουν :

  • αίσθημα ανησυχίας
  • διαταραχές του ύπνου
  • διατροφικές μεταβολές
  • μειωμένη ενέργεια / αίσθημα κόπωσης

Όπως ήδη αναφέραμε και παραπάνω, το καλοκαιρινό άγχος, είναι μια πολυσύνθετη κατάσταση τόσο βιολογικών … όσο και ψυχολογικών & κοινωνικών παραγόντων, όπου το άτομο εμφανίζει αρνητική αντίδραση στην εναλλαγή των εποχών.

Ας δούμε όμως τα συνηθέστερα συμπτώματα του καλοκαιρινού άγχους …

Σωματικά/Βιολογικά Συμπτώματα

  • Διαταραχές του ύπνου (συνήθως λόγω της υπερβολικής ζέστης).
  • Κόπωση & Αίσθημα απώλειας δυνάμεων (από τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες).
  • Γαστρεντερικές διαταραχές.
  • Μεταβολές στη διατροφή (συνήθως μειωμένη όρεξη λόγω των υψηλών θερμοκρασιών).
  • Ταχυπαλμία.
  • Έντονη εφίδρωση.

Ψυχολογικά Συμπτώματα

  • Άγχος σύγκρισης (να είναι οι διακοπές εντυπωσιακές όπως των γνωστών σου & των διασήμων στο instagram).
  • Υψηλές προσδοκίες για διασκέδαση & ξεγνοιασιά (οι οποίες συχνά δεν είναι εφικτό να εκπληρωθούν).
  • Άγχος & ανασφάλεια για την εικόνα σώματος όταν βγεις στην παραλία (το λεγόμενο “summer body“).
  • Άγχος για τα έξοδα.
  • Ευερεθιστότητα, νευρικότητα και αίσθημα καταπίεσης.
  • Αίσθημα κοινωνικής πίεσης (εξαιτίας της αυξημένης κοινωνικοποίησης του καλοκαιριού).

Συμπεριφορικές Αλλαγές

​​​​​​​​​​​​​​Πότε είναι απαραίτητη η Επίσκεψη σε έναν Γιατρό ;

Πολλά άτομα τείνουν να επηρεάζονται από την εναλλαγή των εποχών.

Η αλλαγή της διάρκειας της ημέρας (ώρες με φως) αλλά και οι αλλαγές στις καιρικές συνθήκες (θερμοκρασία, ηλιοφάνεια, υγρασία), επιδρούν (συχνά αρνητικά) σε κάποια άτομα.

Είναι όμως αυτό φυσιολογικό ;

Πότε κρίνεται απαραίτητη η διάγνωση από έναν ειδικό ;

Σε γενικές γραμμές είναι απολύτως φυσιολογικό να βιώνει κάποιος τέτοιες ψυχολογικές μεταπτώσεις, αλλά και σωματικές/βιολογικές αλλαγές εξαιτίας της εναλλαγής των εποχών.

Εάν όμως αυτο κρατάει για μέρες και το άτομο αδυνατεί να καταπολεμήσει τα αρνητικά αυτά συναισθήματα που βιώνει (τα οποία εν συνεχεία επιδρούν αρνητικά και στη σωματική/βιολογική του ρουτίνα : ύπνος / διατροφή / γαστρεντερική λειτουργία / ενέργεια / γνωστική ικανότητα), τότε οι ειδικοί συνιστούν ιατρική/ψυχιατρική αξιολόγηση.

Σημάδια ότι πρέπει να απευθυνθείς σε Ειδικό Γιατρό/Ψυχίατρο

  • Σοβαρή αϋπνία ή λήθαργος.
  • Επικίνδυνες διατροφικές αλλαγές.
  • Αίσθημα απελπισίας.
  • Κατάθλιψη.
  • Συναίσθημα αναξιότητας.
  • Σκέψεις αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού.
  • Ακραία κοινωνική απομόνωση.
  • Έντονη σωματική κόπωση, απώλεια ενέργειας και αίσθημα εξάντλησης.
  • Δυσκολία συγκέντρωσης.
  • Ακραίες αλλαγές του σωματικού βάρους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Ο γιατρός ή ο ψυχίατρος είναι ο πιο κατάλληλος για να διαγνώσει την Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή (SAD) και να προτείνει σωστές & ασφαλείς λύσεις. Οι πιο συνήθεις θεραπείες περιλαμβάνουν ψυχοθεραπεία, φωτοθεραπεία, και φαρμακευτική αγωγή. Σχεδόν πάντα ο γιατρός – συνοδευτικά με τις παραπάνω θεραπείες – συνιστά και αλλαγές στον τρόπο ζωής του ατόμου.